حیا زنان و غیرت مردان ،شلیک!
زنهایی كه به نعمت جراحیهای پلاستیك چشمنواز شدهاند، مردانی كه مهمترین مسوولیتشان بادهگساری و عاشق شدنهای پی در پی است و تعصبی ندارند اگر همسرشان نیز با مردی دیگر.....، مردمانی كه، دغدغه اصلیشان برای زیستن فقط خوردن و آشامیدن و ارتباط جنسی است، همه جمع شدهاند در شبكههای خارجی فارسی زبان تا با این محتواهایی كه گفته شد، ما و شما را سرگرم كنند. مدتهاست گروهی از شبكههای ماهوارهای فارسی زبان بر نمایش سریالهای خارجی بخصوص با مضامین عاشقانه متمركز شدهاند و این نوع برنامهها، طرفداران زیادی میان بینندگان ماهواره پیدا كرده است.ما اصراری نداریم این نوع برنامهها را نگاه نكنید. پشت تریبون نمیرویم كه با عقایدمان تیربارانشان كنیم. میدانیم هركس ماهواره دارد شاید مسخ شود. گردانندگان این شبكهها، كارشان را بلدند. آنها فوت كوزهگری را یاد گرفتهاند و میدانند چطور داستان سرایی كنند كه شما، وقایعی سخیف و شرمآور را كه حتی از تعریف كردنشان برای دیگران خجالت میكشید، حریصانه دنبال كنید. اما پیش از آن كه دگمه قرمز را فشار دهید و شهر فرنگ كار بیفتد، به مطالعه یك پژوهش دعوتتان میكنیم. این پژوهش درباره شبكه ماهوارهای فارسی وان است و ما آن را به عنوان مشتی نمونه خروار از میان این شبكههای ماهوارهای كه سریالهای خارجی پخش میكنند انتخاب كردهایم. هدف پژوهشی كه درباره آن گفتیم و بهوسیله پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تهیه شده است، توضیحی درباره چیستی فارسی وان و تحلیلی كلی از مضمون سریالهایش است و پس از آنكه مطالعهاش كردید، شاید راحتتر بتوانید انتخاب كنید كه بیننده این نوع برنامهها باقی بمانید یا از اعتیاد به آنها نگران شوید و به فكر چاره بیفتید.
زبانشان فارسی است، اما....
فارسی وان پنجرهای است باز شده رو بهخصوصیترین مسائل زناشویی. شبكهای كه میگوید برای فارسی زبانهاست اما با وجود همزبانی، دلهای پارسی را راضی نخواهد كرد.
از 10 مرداد سال 1388 كه فارسی وان متولد شد، نگرانی از تاثیرات آن بر خانوادههای ایرانی نیز مورد توجه رسانهها قرار گرفت و سیل گزارشها و یادداشتها با هدف نمایش چهره واقعیاش به سوی مردم روان شد، اما ویژگیهای خاص این شبكه باعث شد مخاطبانش به آن وفادار بمانند و كاری كنند كه لقب پربیننده ترین شبكه ماهوارهای فارسی زبان را از آن خود كند. سریالها، خون رگهای فارسی وان هستند و تقریبا همه مخاطبان این شبكه به هوای دنبال كردن آنها بینندهاش شدهاند و سایر برنامهها مانند موسیقی و... نقش مهمی در جذب مخاطب ندارند. سریالهای این شبكه بیشتر متعلق به 3 كشور كره جنوبی، كلمبیا و آمریكا هستند
سریالهای كرهای: یانگومیزم
ایرانیها درام دوست دارند. این حقیقتی است كه فارسی وانیها از بدو تاسیس شبكهشان از آن آگاه بودند و به همین جهت از ابتدای كار، چند سریال كرهای با مضامین درام را در جدول پخش روزانهشان گنجاندند. این سریالها بهگونهای طراحی شدهاند كه با تحریك حس همدردی مخاطب نسبت به شخصیت اصلیشان، او را با خود همراه میكنند. مضامین این سریالها معمولا كلیشهای هستند، اما این كلیشهها از آن دست موضوعاتی دارند كه هر مخاطبی به آنها اهمیت میدهد.
سریالهای كرهای تقریبا همیشه از تعلیق روابط عاطفی در مثلثی عشقی برای جلب نظر مخاطب بهره میبرند. عشق مثل توپ فوتبال از یك راس این مثلث به راس دیگر میرود و از راس دیگر به راس بعدی.
مردم عاشق میشوند، به خاطر عشقشان انتقام میگیرند، در طول انتقام گیری گاهی سر و كله عشق جدیدی پیدا میشود، گاهی یك عاشق بیچاره هست كه حرف دلش را بقیه چشم بادامیها نمیفهمند، گاهی هم چند عاشق سر سخت علیه هم میجنگند و به هر كاری برای به دست آوردن معشوق دست میزنند و... .
این سریالها از آنجا كه برای شبكه ملی كرهجنوبی تهیه شدهاند و پخش گسترده دارند، معمولا فاقد صحنههای جنسی و غیراخلاقی هستند.
سریالهای كلمبیایی: حداقل پارچه جراحیهای پلاستیك و....
اولین كلمهای كه با شنیدن كلمبیا یادتان میآید چیست؟ قاچاق مواد مخدر؟ مافیا؟ اسلحه؟ مانكنهای بدپوش؟ مردان آزاد در ارتباطهای جنسی؟
طبیعی است ویژگیهای اجتماعی كشور كلمبیا در سریالهای ساخت آن نیز تظاهر پیدا میكنند؛ مسائلی مانند رابطههای غیراخلاقی، ترسیم فضاهای اروتیك كه گرچه گاهی اصل قضیه را نشان نمیدهند، اما طوری آن را تشریح میكنند كه هر كودكی هم میتواند ماجرا را با جزئیات حدس بزند، خلاف كردن مثل آب خوردن و....
«حداقل پارچه»! این لفظی است كه گاهی بینندههای این سریالها در توصیف پوشش شخصیتهای زن سریالهای كلمبیایی میگویند؛ زنهایی كه به مدد انواع جراحیهای زیبایی، اندامی عجیب و غیرعادی پیدا كردهاند.
بدپوشی، خیانت، راه و روشهای كاربردی برای دوست شدن با جنس مخالف در هر سنی و بلافاصله پاسخ دادن به هوسهای جنسی همه اصولی هستند كه سریالهای كلمبیایی آنها را تبلیغ میكنند.
چرا بعضیها فارسی وان نگاه میكنند؟
تقریبا همه مردم میدانند سیگار باعث مرگ تدریجی میشود با این حال خونسردانه به سیگارشان پك میزنند. اما واكنش مردم به حقیقت مرگ آفرین بودن سیانور اینگونه نیست. آنها این سم را چاشنی غذایشان نمیكنند و حتی جرات لمس كردنش را هم ندارند. میدانید چرا ماهیت مرگ زایی اولی را جدی نمیگیریم اما دومی برایمان اهمیت دارد؟
چون ضرررسانی سیگار تدریجی و در دوره زمانی طولانی است و ما مرگ را بخصوص وقتی آرام آرام باشد باور نمیكنیم. در حالی كه مرگ با سیانور سریع و بیوقفه است و به همین دلیل حقایق عریان و ترسآور دربارهاش، همان وقت كه اسم سیانور را میشنویم در نظرمان مجسم میشود. ماجرای فارسی وان هم به همین ترتیب است. فارسی وان مضر است! این را حتی بیشتر آنها كه همنشین دائمیاش شدهاند نیز میفهمند اما چرا همچنان دنبالش میكنند؟ شاید به این دلیل كه تاثیرات فارسی وان از نوع سیانوری نیستند، بلكه از نوع سیگاری هستند؛ یعنی تغییراتی تدریجی كه در طول دوره زمانی طولانی بر مخاطب اثر میگذارند.
این كه فوت كوزهگری فارسی وانیها چیست كه باعث شده بهرغم سخیف بودن برنامههایشان، تبلیغ گسترده مسائل غیراخلاقی، ضعف در دوبله و استفاده از دامنه محدود لغات در آن، مخاطبانشان را به خود وفادار نگه دارند؟
كارشناسان اعتقاد دارند فارسی وانیها در وهله نخست با دقت و حوصله ذائقه ایرانیها را مطالعه كردهاند و آنها را از لحاظ فرهنگی و روحی سنجیدهاند و سپس با اعلام مناسبتها و نمایش برنامههایی متناسب با آنها، اعتماد مخاطبان را جلب كردهاند.
اما این شناخت تنها دلیل جذب مخاطبان نیست. فرض كنیم شما خانهای نو خریداری میكنید و پس از مدتی متوجه میشوید در یكی از اتاقها حفرهای وجود دارد كه از داخل آن میتوانید اتاق همسایه را ببینید. چقدر میتوانید خودتان را كنترل كنید كه سراغ حفره نروید و در زندگی همسایهتان سرك نكشید؟ فارسی وان همان حفره است رو به روابط خصوصی مردمی كه با ایرانیها از نظر فرهنگی و اعتقادی زمین تا آسمان فرق دارند، اما دنیایشان آنقدر پر رنگ و لعاب و متفاوت با دنیای ماست كه كنجكاوی هر بینندهای را بر میانگیزند و در همین روال تدریجی حریمها و تابوهای زبانی و رفتاری فرهنگ ایرانی را میشكنند تا ممنوعیتها از میان برداشته میشوند، پوشیدگیها آشكار و حریمها سست و ناپایدار شوند و زندگی عریان و بیشرم ادامه پیدا كند، اما نكته این است كه آیا ما ایرانیها كه حتی در پندارمان هم به رعایت مرزها اعتقاد داریم تا چه رسد به رفتار و گفتار، این بیقیدی تدریجی را تاب میآوریم و تسلیم خواهیم شد؟
حرفهای ما تمام شد. حالا انتخاب با خودتان است، دگمه قرمز را اگر فشار دهید، حفرهای باز خواهد شد رو به خانه همسایه. شاید برای ساعتها سرگرمتان كند، شاید اصلا گذر زمان را با نگاه كردن به آن احساس نكنید، شاید دلمشغولیهایتان را از یاد ببرید اما یادتان نرود این همسایه به بسیاری از اعتقادات شما و حرمتهایی كه در زندگی شخصی قائلید اعتقادی ندارد و دیدن رفتارها و شنیدن حرفهایش مسلما زندگی شما و افراد خانوادهتان را نیز تغییر خواهد داد.
فرآوری: نسرین صفری
بخش خانواده ایرانی تبیان